środa, 2 lutego 2011

Przykładowa lista książek do nauki szachów do poziomu 1800-2000 (2 lub 1 kategorii)

Ostatnio otrzymałem zapytanie dotyczące książek szachowych, które mogłyby być pomocne na drodze rozwoju szachowego (od poziomu 1000 do 1800). Oto moja propozycja (lista książek). Podałem dostępne i znajome mi książki po polsku i angielsku (jako dwa najbardziej popularne i znane nam języki).

Do nauki końcówek:
1) ZEREK (Końcówki szachowe) - 3 części (każda po ok.140str); wyd. ARDEN --> cena 100-110zl; są to KOMPLETNE końcówki po polsku wyjaśnione. Ich przerobienie (ale tez praktyka w partiach) na pewno gwarantuje SOLIDNY poziom 1 kategorii (siła 2000-2100).

2) SILMAN (Silman's Complete Endgame Course) - 1 tom (ok. 500str) po angielsku. Nie widziałem lepszej książki o końcówkach (od poziomu 1000 do 2100). Dla mnie to najlepsza na świecie książka, w której znajduje się WSZYSTKO wyjaśnione na temat końcówek w 1 książce. Co więcej: na KAŻDY poziom (kategorie) sa wymagane odpowiednie końcówki, wiec nie trzeba się uczyć "losowo" tylko tak jak w szkole - poznasz liczby, potem dodajesz, mnożysz, itd.


Do nauki gry środkowej: 
1) Plan (Romanowski) - najnowsze wydanie z CAISSA (albo S.C. Piotruś - kilkanaście lat temu; w tym wydaniu ok. 250 stron; ta sama książka tylko inny wygląd); po polsku; ok. 200str. Podoba mi się ta książka, pomimo tego, że omawia tylko kilka elementów strategicznych. Niemniej omówione są one dość dokładnie i przejrzyście.
2) Max Euwe (Ocena pozycji i planowanie) - wyd. RM; 180 str. Książka, która omawia kilka elementów związanych ze strategią gry. Mnie ona osobiście nie za bardzo przypadła do gustu.

3) Silman (How to reassess your chess - 4 obecne wydanie!); po angielsku; ok. 600 str!. KLASYKA już dziś. Jedna książka, której przerobienie (6-8miesiecy) oraz praktyczne zastosowanie (2-3 lata) powinno dać przeskok od poziomu 1200 do 2100! Według mnie najlepsza na świecie książka do nauki gry środkowej (pozycyjnej) w której autor po 20 letniej praktyce oraz ogromnym doświadczeniu... przełożył wszystko w 1 tomie w sposób niesamowicie zapadający w pamięć i zrozumiały! Dla mnie to ideał książki - zarówno pod względem treści, jak i formy i wyglądu! Po prostu kosmos! Mam te książkę od kilku dni i jestem w szoku jak znakomicie gość wyjaśnia coś co jest dla innych zupełnie niewidoczne lub niezrozumiale! To Rolls-Royce wśród książek o grze środkowej! (chyba, ze ktoś ma poziom KM - czyli 2200+ to wtedy już nie dla niego ta pozycja).

Pozostaje jeszcze seria książek po polsku (obie wydawnictwo ARDEN) http://arden.szachy.pl/
1) Nauka gry dla zaawansowanych (Zerek) - 4 części; od poziomu 1600 do 2000
2) Szkoła przyszłych mistrzów (Dworecki, Jusupow) - 5 części; od poziomu 1800 do 2200
3) Build up your chess (1000-1400); Boost Your Chess (1400-1800); Chess Evolution (1800-2100); (Jusupow) - w sumie 9 części (w każdej serii po 3 tomy), poziom (zakres rankingu dla którego jest przeznaczona) w zależności od danej serii. Po angielsku, ale napisane bardzo prostym i przejrzystym językiem z wieloma przykładami i wyjaśnieniami. Obecnie wydane są już dwie serie, a ostatnia (Chess Evolution) powinna zostać ukończona w połowie 2012 roku.

Pozostaje jeszcze taktyka (czyli popularne uderzenia taktyczne i kombinacje)
1) Tajemnice szachowej taktyki (Weteschnik); wyd. Penelopa; po polsku; ok. 240stron; najlepsza po polsku książka z jaka się spotkałem omawiająca taktykę (od poziomu 1000 do 2000)

2) Sztuka ataku (Vukovic); wyd. RM; ok. 260 str; klasyka tego jak atakować - ponoć jedna z najlepszych jaka została napisana (niemniej obecnie po angielsku pozycje GM Jacoba Aagarda - "Attacking Manual 1 + 2" mogą być baaardzo poważna konkurencja dla tej pozycji). Z tego co się orientuje to pozycja dla zawodników od 1000 do 2000.

3) Kombinacje szachowe wg Tarrascha (Zerek); wyd.1 ARDEN, wyd.2 CAISSA; po polsku ok. 130str. (od poziomu 1000 do 1800)
To już drugie wydanie doskonałego podręcznika kombinacji. Zawiera nie tylko zbiór 225 zadań do rozwiązywania, ale wyjaśnia i opisuje krok po kroku mechanizmy przeprowadzania kombinacji.W niniejszej książce autor podjął się trudu uszeregowania zbioru zadań według typów i wyjaśnienia go w sposób opisowy. Jest to niezbędny podręcznik dla każdego szachisty.

4) Forcing Chess Moves - the key to better calculation (Charles Hertan); po angielsku; wyd. New In Chess, 385 str. Naprawdę inspirująca i praktyczna książka w postaci mini-wykładów w których autor pokazuje to w jaki sposób wyszukiwać elementy taktyczne i je wykorzystywać. Jedna z najlepszych o taktyce jakie widziałem!
Autor zadaje ciekawe pytanie: "Dlaczego dzieje się tak często, że ludzki umysł odrzuca przeprowadzenie pięknej kombinacji?" Każdy szachowy fan podziwia piękne kombinacje silnych arcymistrzów. Czy mają oni specjalną wizję? A dlaczego komputery tak często pokonują nas prostymi motywami taktycznymi? Autor uczy nas rewolucyjnego spojrzenia na szachy i pojęcie znajdywania wygrywających ruchów. Odkrył, że ludzki umysł odrzuca często automatycznie ruchy, które na pierwszy rzut oka wydają się kompletnie nielogiczne lub wręcz nienaturalne. Jak temu zapobiec? Jak uczynić siebie mistrzem kombinacji i forsowne wygrywające ruchy znajdować jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki? Hertan pomaga nam ogromnie rozwinąć zmysł taktyczny.

5a) The Attacking Manual 1 (Jacob Aagaard); po angielsku; 320 stron (2 edycja)
5b) The Attacking Manual 2 (Jacob Aagaard); po angielsku; 461 stron (2 edycja)
obie części wyd. Quality Chess; Fantastyczny podręcznik (napisany przez znanego arcymistrza i trenera) do nauki ataku dla zawodników. Niemniej polecany najbardziej dla zawodników od poziomu 2000 to 2500 (!).

6) Szachowe gemy -1000 kombinacji które powinieneś znać (Igor Suchin); wyd. Mongoose Press, 335 str. po angielsku. Pokazana niejako historia kombinacji i przy okazji niejako podręcznik tego jakie są kombinacje i jak niektóre zostały blednie rozegrane (jedna lub obie strony grały nie najlepiej). Prawdziwie twórcza i naukowa praca, napisana lekkim piórem.
Kombinacje przez wiele lat były postrzegane jako najbardziej kreatywny element szachów. Z ogromnej ilości partii szachowych zostało wybranych ponad 1000, aby pokazać czytelnikowi, jak ewaluował ten element gry na przełomie stuleci. Są tu kombinacje artystyczne, eleganckie oraz te sławne. Teraz szachowa kombinacja nie jest tylko estetyczną rozrywką : ona pomaga wygrać partię. Ta książka poszerzy Twoje horyzonty i pomoże w zapoznaniu się historią taktyki w szachach, zaobserwować jej zmiany na przełomie stuleci, rozpoznawaniu motywów taktycznych dzięki przykładom z praktyki mistrzów oraz poznać kombinacje nie zauważone przez arcymistrzów. Książka służy niewątpliwie wyostrzeniu Twojego zmysłu taktycznego oraz zapoznaniu się z twórczością najlepszych graczy historii szachów.


Natomiast zbiorów zadań z taktyka jest baaardzo dużo - szacuje, że wszystkie dostępne (po polsku, rosyjsku i angielsku) zbiory zadań to jakieś 80-100 tys. zadań, więc do rozwiązywania na 15-20 lat spokojnie powinno wystarczyć :-)

http://www.caissa.pl/sklep/?p=productsL ... binacje%29
Książki zbiory zadań - Taktyka (Kombinacje)

Najważniejsze (i przy okazji te które znam i przerabiałem) to takie:
Shmirin "Taktyka szachowa" - Książka zawiera ponad 1300 kombinacji szachowych, orientacyjnie od II kategorii wzwyż (mniej wiecej do poziomu 2100).

Shmirin "Taktyka szachowa 2 - Książka zawiera 1343 zadania w formie diagramów podzielonych na zbiory według motywów kombinacyjnych. Poziom trudności od II kat. do rankingu 2200

Nejsztadt "Podręcznik szachowych kombinacji" (1 i 2 część) - część (wyjaśniająca kombinacje - motywy taktyczne) w języku rosyjskim, lecz są też zadania (po każdym temacie jak i na końcu wykładów jako tzw. test/egzamin z kombinacji), ok. 250 str (1 część; 480 pozycji/diagramów do rozwiązania) i 320 str. (część 2; prawdopodobnie ok. 500-600 pozycji/diagramów do rozwiązania;)
Książka słynnego Jakoba Nejsztadta przedstawia przerobione i uzupełnione książki autora poświęcone kombinacjom. Przedstawia ona przerobione i uzupełnione książki autora poświęcone kombinacjom: Praktykum I (1980 rok wyd.), Praktykum II (1998).Na poprzednich książkach,szczególnie Praktykum I wychowało się nie jedno pokolenie rosyjskich szachistów.

W. Konotop, S. Konotop "Testy po taktyce dla szachistów V, IV, III, II, I kategorii (i kandydata na mistrza)". W zależności od chęci sprawdzenia się, są dostępne poszczególne tomy (zbiory) na każdy z w/w poziomów. Dla mnie te na 2 kategorie są już "mocno wciągające"

Ivashchenko "The Manual of Chess Combinations, t. Ia. Zbiór zadań zawiera 719 kombinacji dla dzieci i początkujących, posegregowanych według stopnia trudności. Bardzo systematyczne ułożenie materiału. Na tej książce wychowało się wielu szachistów w byłym ZSSR. Od poziomu 1000 do 1400.

Ivashchenko "The Manual of Chess Combinations" t. Ib. Zbiór zadań zawiera 719 kombinacji dla dzieci i początkujących, posegregowanych według stopnia trudności. Bardzo systematyczne ułozenie materiału. Na tej książce wychowało się wielu szachistów w byłym ZSSR. Od poziomu 1400 do 1600. Kontynuacja książki (tomu 1a)

Ivashchenko "The Manual of Chess Combinations" t.II - blisko 1200 kombinacji - dla średnio zaawansowanych. Od poziomu 1600 do 2200. Kontynuacja książki (I tomu). Kolejna książka na temat taktyki w której trzeba się MOCNIEJ napocić, aby przejść cala książkę. Niemniej po jej solidnym przerobieniu można taktykę rozumieć (i "wychwytywać") na poziomie 2100-2200.

Zestaw (reszebnik) 2000 kombinacji (uwaga - w każdym zbiorze po 500 kombinacji, a nie jak mylnie tytuł wskazuje 2000!). Pomimo, ze szata graficzna (edytorska) jest marna, to jednak poziom zadań jest bardzo fajny. Są 3 rodzaje zadań (w każdym ze zbiorku): poziom piona 1700-1800; poziom gońca 1800-1900; poziom króla 1900-2100;
a) 2000 zadań szachowych dla 1-2 kategorii cz. 1 "Związanie. Podwójne uderzenie"
b) 2000 zadań szachowych dla 1-2 kategorii cz. 2 "Odciągnięcie. Zaciągnięcie"
c) 2000 zadań szachowych dla 1-2 kategorii cz. 3 "Różne kombinacji"
d) 2000 zadań szachowych dla 1-2 kategorii cz. 4 "Końcówki szachowe"

Według mnie bardzo ciekawa i tania pozycja (seria), którą pozwoli się sprawdzić w kombinacjach od poziomu 1700 do 2100. Można robić "poziomami" (np. najpierw wszystkie na poziomie piona, potem gońca i na końcu dopiero króla).

M. Błoch "Sztuka kombinacji" - Książka zawiera ponad 1400 kombinacji, połowa z których są podwójne - za białych i za czarnych. Myślę, ze ten zbiór zadań to od poziomu 1500 do 2000. Na podstawie tej książki został napisany program CT-ART 3.0


Do nauki debiutów nie potrafię wskazać konkretnej książki czy książek, ponieważ WYBÓR debiutu zależy od danego gracza (jego charakteru, temperamentu, pamięci, stylu, itd.). Dlatego tutaj nic nie polecę, ponieważ konieczna jest konsultacja u trenera lub instruktora szachowego, który by mógł ocenić dana osobę pod w/w względami (elementami) i wówczas mógł zaproponować konkretne debiuty (systemy) i DOPIERO wtedy szuka się odpowiednich książek. Z pewnością na uwagę zasługują monografie debiutowe wydawnictwa Quality Chess. Otrzymują one BARDZO pozytywne recenzje za jakość i zawartości merytorycznej (przy okazji od strony edytorskiej też są bardzo ładne). Zwłaszcza mam na myśli serię "Grandmaster Repertoire" (arcymistrzowski repertuar), w których są zawarte wyjątkowo solidne rekomendacje debiutowe - wszystkie z nich pisane są przez ekspertów i praktyków danego debiutu. Poniżej link do strony.

Jak zwykle czekam na pytania i komentarze. Czy ta przykładowa lista jest dla was pomocna czy nie?

3 komentarze:

  1. czesc
    Ales ty sie znowu rozpisał :P
    Tak z ciekawości, ty wszystkie opisane w temacie ksiązki przerobiles? jesli tak, to twoja doba ma chyba 48godzin :P
    mnostwo tego tam jest
    Ja napewno sobie zamowie tajemnice taktyki szachowej - z cwirkiem mowilem - zalecil mi jeszcze kombinacje (zadania)
    Do wieczora
    PS. hajdzik tu był :0

    OdpowiedzUsuń
  2. Przez 15 lat nie pisałem o szachach, więc czas nadrobić zaległości. Dlatego nie zawsze wybieram sen, lecz pisanie :). W końcu kiedyś zapadnę w wieczny sen, a wtedy już nie będę mógł swojej twórczości zrealizować :P.
    Gdybym przerobiał wszystkie w/w książki to bym nie miał czasu na pisanie ;). Więc... albo Rybka albo Houdini :D

    OdpowiedzUsuń
  3. tajemnice taktyki szachowej

    super pozycja, szczególnie dla 1400-1600. Można czytać w busie... dojeżdżam i szachownicy do niej nie trzeba. Najlepsze co miałem w rękach o taktyce

    OdpowiedzUsuń